Tái Sinh Thành Nông Dân Viking, Tôi Đặt Mục Tiêu Chiến Thắng Văn Hóa. - Chương 11: Tập 11: Một người vì mọi người - 5 tuổi - mùa đông

Tiếp tục, tôi đang thực hiện buổi trình diễn lò thí điểm.

Lò Tây Phong đón lấy những cơn gió mạnh, ngọn lửa càng lúc càng bùng lên dữ dội, và những gã đàn ông quyền quý đứng xem bắt đầu xì xào bàn tán.

Nước trong nồi sắt đã bắt đầu sôi rồi kìa!

Không thể tin được. Chẳng phải là họ đã đổ sẵn nước nóng vào từ trước sao?

Không. Nếu đổ sẵn nước nóng thì hơi nước đã phải bốc lên từ đầu rồi. Đằng này thì không.

Có vẻ như trong đám người đó có kẻ luôn muốn tìm cách hạ thấp công sức của người khác.

Dẫu vậy, ngoài việc chờ nước biển bốc hơi thì tôi cũng chẳng còn việc gì để làm.

Thêm cành củi vào lò cũng đã chán, trời bắt đầu nóng lên nên tôi lùi ra xa một chút, và thế là những câu hỏi từ các vị quyền quý bắt đầu dồn dập.

Trời ạ... Bố ơi, đừng có đứng khoanh tay gật gù như thế, bố phải là người trả lời chứ.

Con của Grimr, Thorstein phải không?

Vâng.

Cái lò này có thể làm ra muối sao?

Không ạ. Chỉ riêng cái lò này thì không thể. Cần phải có quy trình.

Quy trình?

Quả nhiên là bố chẳng giải thích gì cả...

Tôi lấy thùng gỗ đựng nước biển đã chuẩn bị sẵn từ trước ra để phòng hờ những tình huống thế này.

Tôi khẽ chấm ngón tay vào nước để họ nếm thử độ mặn.

Đây là nước biển đã được làm đậm đặc trước mà không cần dùng đến lửa. Bằng cách đun thứ này, chúng ta có thể tiết kiệm nhiên liệu và làm muối nhanh hơn.

Làm đậm đặc nước biển mà không dùng lửa? Chuyện đó mà cũng làm được sao?

Một kẻ trong đám tùy tùng thì thầm: Phép thuật rồi! Tôi phớt lờ hắn và tiếp tục giải thích.

Trong thùng này có chứa đá lấy từ nước biển khi nó đóng băng. Khi nước biển đóng băng, nó sẽ thải muối ra ngoài và trở nên nhạt hơn. Lượng muối bị thải ra từ băng sẽ đọng lại trong phần nước biển còn dư, khiến nó trở nên đậm đặc.

Lặp lại việc này, chúng ta có thể tạo ra nước muối đậm đặc đến kinh ngạc mà không tốn chút nhiên liệu nào. Tôi đã làm ra nước biển đậm đặc nhờ cách này. Bất cứ ai cũng có thể múc nước biển vào thùng, để đông đá rồi bỏ phần băng đi là có thể làm được tương tự. Đây không phải là phép thuật.

Khi tôi ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt vị quyền quý và dõng dạc khẳng định, đôi mắt của vị trưởng làng khẽ chớp đầy vẻ thích thú, còn kẻ tùy tùng vừa khẳng định đó là phép thuật thì lộ rõ vẻ mặt cay cú.

Bố ơi, đừng có đứng khoanh tay gật gù nữa.

Nhìn kỹ vào đôi mắt ẩn sau bộ râu và mái tóc của vị trưởng làng, tôi chợt thấy gương mặt ông ấy trẻ hơn mình tưởng. Có lẽ chỉ khoảng bốn mươi tuổi. Tôi cứ ngỡ ông ấy phải lớn tuổi hơn nhiều.

Vậy, hãy giải thích thêm về cái lò này đi.

Vâng ạ.

Tôi đứng dậy và bắt đầu thuyết minh về lò Tây Phong.

Thực ra tôi định để bố làm việc đó, nhưng thôi, phiền phức quá nên tôi tự giải thích hết cho xong.

Cái lò này được chế tạo để có thể đón lấy những cơn gió mạnh và tạo ra ngọn lửa lớn. Nó được thiết kế theo hình dáng luôn duy trì trạng thái ngọn lửa bốc cao khi có gió mạnh thổi vào đống củi.

Ồ.

Tôi chỉ vào cửa đón gió đã được đào sâu xuống đất.

Đây chính là điểm tôi đã dày công cải tiến.

Hãy nhìn vào cửa đón gió của lò này. Gió đi vào từ cửa rộng lớn, nhưng lại bị thu hẹp ở nơi đốt củi. Chính hình dáng này đã làm cho luồng gió trở nên mạnh hơn.

Cửa rộng mà thu hẹp lại thì gió sẽ mạnh lên sao?

Tôi gật đầu, chỉ tay về phía vịnh hẹp phía sau.

Gió thổi từ hướng Tây, và hẳn là họ đang nhìn thấy cảnh những con sóng xô vào tận sâu trong vịnh.

Hãy nghĩ về vịnh hẹp này. Những con sóng vốn yếu ớt ngoài khơi, khi tràn vào vịnh hẹp sẽ trở thành những con sóng cao, có thể cuốn trôi nhà cửa và tàu thuyền. Tôi đã áp dụng nguyên lý tương tự với gió.

Ra là vậy... Thế còn cái ống đá cao kia là gì?

Vị trưởng làng gật gù, chỉ vào chiếc ống khói bằng đá cao vút.

Các loại lò thông thường vì lửa và khói thoát ra cùng một chỗ nên người ta thường để thấp để dễ đặt nồi, có lẽ ông ấy thấy lạ vì chiếc ống khói này lại được xây cao lên.

Đây là ống khói ạ. Nó được xây để không cản trở ngọn lửa bốc cao thẳng đứng. Ngọn lửa được bảo vệ bởi bức tường đá xông hơi dày sẽ đốt cháy sạch mọi cành củi. Nhờ đó, hầu như không còn sót lại tro tàn.

Ồ, ra thế.

Vị trưởng làng định đưa tay chạm vào, tôi vội ngăn lại.

Xin hãy cẩn thận. Bây giờ thì không sao, nhưng lát nữa nó sẽ nóng đến mức không thể chạm vào được đâu ạ.

À, ừ, ta hiểu rồi.

Hừ, làm ra vẻ cầu kỳ thế thôi chứ cũng chẳng làm được trò trống gì. Chắc chỉ là đốt mấy cành củi vụn để làm ra được một nồi muối chứ gì.

Một gã trông có vẻ quyền quý với cánh tay đang treo lủng lẳng lên tiếng gây sự.

Đây chính là gã lúc nãy đã thì thầm sau lưng tôi về chuyện phép thuật.

Chắc hẳn hắn là người nhà làm muối, đang tìm cách trả đũa vì bố tôi đã thắng trong cuộc thi đấu man rợ (Knattleikr) trước đó.

Hắn chẳng hiểu gì cả. Cái lò này có thể tách biệt nhiệt và khói đấy.

Không biết điều đó tuyệt vời đến mức nào sao!?

Cảm thấy bực bội trong lòng, tôi không nhịn được mà đáp trả.

Cái lò này khi kéo dài ống khói ra, có thể dẫn khói thoát ra ở một nơi khác. Ví dụ như xây lò trong nhà, chúng ta có thể lấy nhiệt để đun nấu trong khi khói vẫn thoát ra ngoài.

Nhưng nếu không có khói trong nhà, cá và thịt treo khô sẽ bị chuột phá, còn mái tranh và da thú sẽ bị côn trùng tấn công đấy.

Lời chỉ trích của trưởng làng về việc giữ nguyên hiện trạng sẽ có bất lợi là hoàn toàn đúng.

Một cái lò không có khói sẽ không phù hợp với lối sống vốn dựa vào việc hun khói.

Vì vậy, tôi cần phải cho họ thấy viễn cảnh xa hơn.

Nếu kéo dài ống khói, chúng ta có thể tách biệt nhà làm muối và nhà hun khói. Ví dụ, khói từ củi sẽ không bay vào nồi muối đang sôi nữa.

Hừm. Nhưng làm vậy chẳng phải là lãng phí công trình sao?

Trưởng làng tỏ vẻ khó khăn về chi phí tăng thêm.

Nhưng thưa ngài, lợi ích mang lại còn lớn hơn chi phí nhiều ạ.

Việc muối không bị lẫn tro từ củi cháy có nghĩa là hương vị của muối sẽ không còn phụ thuộc vào loại củi được đốt. Đốt gỗ trăn, bạch dương hay thông thì tốt thật, nhưng ví dụ như dù có dùng than bùn rẻ tiền làm nhiên liệu, mùi của nó cũng sẽ không bám vào muối đâu ạ.

Điều đó... nếu thực sự làm được thì quả là chuyện lớn.

Vô lý! Than bùn là loại củi hèn mọn của lũ nghèo hèn! Đem dùng làm muối là chuyện không thể nghĩ bàn!

Khi tôi trình bày cụ thể về lợi ích của việc tách biệt nhiệt và khói trong sản xuất muối, không chỉ trưởng làng mà cả ba tên tùy tùng cũng phải trố mắt kinh ngạc.

Than bùn. Loại than dạng bùn. Là lớp thực vật đang dần biến thành than đá, chủ yếu tìm thấy ở các vùng đất ngập nước.

Gần những con sông chảy vào vịnh hẹp, đâu đâu cũng có đất ngập nước, và có vẻ như than bùn được chôn vùi ở đó với tỉ lệ khá lớn.

Thế nhưng, trong làng, than bùn lại chẳng được ưa chuộng chút nào.

Người ta bảo rằng, khi đốt nó, nó tỏa ra mùi như mùi đất.

Người ta bảo rằng, so với củi thì nó chẳng thể làm nhiệt độ tăng cao.

Người ta bảo rằng, vì nó ẩm ướt nên tốn công phơi phóng vô cùng.

Người ta bảo rằng, đó là thứ nhiên liệu hèn mọn của kẻ bần cùng, chẳng phải thứ mà quý tộc hay dân tự do đụng tới.

Mãi cho đến những năm sau này, khi rượu Scotch Whisky đổ tiền quảng cáo để xây dựng thương hiệu với hương vị than bùn, thì mùi của than bùn vẫn luôn là thứ bị ghét bỏ đến phiền toái.

Nếu như đốt than bùn sưởi ấm ngay trên nền đất nện như cách xây nhà hiện nay, mùi than bùn sẽ ám vào quần áo, thậm chí cả thức ăn đang phơi, và cái danh gia đình chỉ biết đốt than bùn vì không có củi sẽ khiến địa vị xã hội của một quý tộc hay dân tự do trở nên lung lay. Nó bị ghét bỏ và coi thường đến mức đó.

Thế nhưng, nếu có một phương pháp làm muối mà không bị ám mùi than bùn thì sao?

Lợi ích của nó là không thể đong đếm.

Dẫu sao thì than bùn cũng rất dễ kiếm. Chỉ cần dùng xẻng gỗ xúc lấy từng khối cỡ viên gạch, rồi phơi ở nơi không bị mưa tạt là đã có nhiên liệu. Chẳng cần tốn công chẻ nhỏ hay chặt cành như củi.

Đàn ông không cần phải vung những chiếc rìu sắt quý giá, ngay cả đàn bà trẻ nhỏ cũng có thể tự tay gom góp nhiên liệu.

Việc không cạnh tranh tài nguyên với củi sưởi hay gỗ đóng tàu cũng là một điểm cộng.

Hơn hết, việc dùng thứ nhiên liệu hèn mọn của kẻ bần cùng để tạo ra muối quý giá, chẳng phải là một cuộc trao đổi đầy thú vị sao?

Trưởng làng, ba vị thuộc hạ, các người nghĩ sao về điều này?